جرایم پزشکی و مجازات های آن

جرایم پزشکی و مجازات های آن

پزشکی از شعل های مفید جامعه می‌باشد. و پزشکان از ارجمندترین انسان ها هستند. جرائم پزشکی به مجموعه اعمالی که باعث ضرر و زیان به جان و مال بیمار باشد، می گویند. این جرائم شامل سقط جنین، رشوه گیری، اخذ و صدور گواهی غیر معتبر، تاسیس مراکز غیر قانونی، جعل عنوان های پزشکی، فروش داروهایی به منظور سقط جنین، دخالت در انجام و راهنمای بیمار به منظور خودکشی، می‌باشد.

جرایم پزشکی

جرایم پزشکی

طبابت شغل مقدسی محسوب می شود و پزشکان سوگند خورده اند که با تمام توان در انجام امور بیماران تلاش کنند. از همین رو انجام تخلفات و جرایم پزشکی همراه با مجازات می باشد. این مجازات ها و کیفرها طبق قوانین اسلامی و قوانین مجازات می باشد. در این مقاله به برخی از جرایم پزشکی و عواقب آن می‌پردازیم.

  • صدمه طبیب به بیمار

بر اساس ماده ۴۹۵ قانون اسلامی، هنگامی که طبیب در معالجاتی که انجام می دهد موجب تلف یا صدمه بدنی گردد، باید دیه بپردازد. مگر آنکه عملی که انجام داده است طبق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد. یا این که قبل از انجام عمل جراحی رضایت گرفته باشد و مرتکب اشتباهی هم نشود. ولی اگر گرفتن رضایت از مریض به دلیل نابالغ بودن او یا عدم صحت عقل مریض معتبر نباشد و یا رضایت گرفتن از او به دلیل بیهوشی و مانند آن ممکن نباشد، رضایت از ولی مریض دریافت می‌شود.

  • عدم وجود ولی خاص

در صورت نبود ولی خاص ( پدر ، مادر، همسر ) یا عدم دسترسی به آن ها، رئیس قوه قضاییه با کسب اجازه از مقام رهبری و واگذاری اختیار به دادستان های مربوطه، به کسب رضایت‌ پزشک اقدام می نماید. گاهی اوقات علاوه بر تقصیر طبیب هنگام معالجه، ممکن است پزشک دستوراتی به دیگران بدهد. در این حالت نیز طبق ماده ۴۹۶ قانون، دکتر در معالجاتی که دستور انجام آن را به مریض یا پرستار و مانند آن صادر می نماید، در صورت تلف یا صدمه بدنی ضامن است. مگر آن که مطابق ماده ۴۹۵ این قانون عمل نماید.

  • حکم انجام دستور اشتباه پزشک

در موارد یاد شده قضیه از این قرار است که مریض یا پرستار می داند دستور اشتباه است و موجب صدمه و تلف می شود. با این وجود به دستور عمل می‌کند. در این موارد طبیب ضامن نیست. بلکه صدمه و خسارت مستند به خود مریض یا پرستار است. در موارد ضروری که کسب رضایت امکان پذیر نباشد و پزشک برای نجات مریض، طبق مقررات اقدام به معالجه نماید، کسی ضامن خسارات و صدمات وارده نیست.

 

تقصیر و قصور پزشکی

تقصیر و قصور پزشکی

در «تقصیر پزشکی» عمد موجود است. گاها ممکن است که اراده قبلی در نظر داشته باشد. ولی در «قصور پزشکی» غفلت وجود دارد که از روی عمد و غرض اتفاق نمی‌افتد. موارد تقصیر پزشکی شامل بی‌احتیاطی، نبود مهارت و غیره می باشد.

  • افشای اسرار بیمار

ماده ۶۴۸ قانون، شامل حال پزشکان، جراحان، ماماها، داروفروشان و کلیه کسانی که به مناسبت شغل یا حرفه ی خود محرم اسرار می شوند، می باشد. طبق این ماده هر زمان به جز در موارد قانونی اسرار مردم را افشا کنند، به سه ماه تا یک سال یا به یک میلیون و پانصد هزار تا شش میلیون ریال جریمه نقدی، محکوم می شوند.
طبق این ماده قانون، افشای اسرار بیماران جرم حساب می‌شود. به جز در مواردی که قانون جایز دانسته باشد. افرادی که شامل این ماده می‌شوند، باید به خاطر شغل خود، محرم اسرار باشند. از جمله مواردی که شامل این موضوع می شوند پزشکان، وکلا، روانشناسان و امثال آن ها هستند.

  • صادر کردن گواهی خلاف وقایع

ماده 《۵۳۹》 قانون مجازات، درباره ی زمانی است که دکتر گواهی ای برخلاف واقعیت درباره شخصی برای معافیت از خدمت در ادارات رسمی یا نظام وظیفه یا برای تحویل به مراجع قضائی صادر کند. طبق این ماده مجازات دکتر، حبس به مدت شش ماه تا دو سال یا سه تا دوازده میلیون ریال جریمه نقدی می‌باشد. به علاوه هر گاه برای اخذ گواهی ذکر شده، پولی دریافت شود؛ این عمل به منظور رشوه خواری ضبط شده و تحوبل محضر دادگاه می‌شود. در این زمان فرد رشوه دهنده و رشوه گیرنده طبق مقررات مجازات می‌شوند.

  • قانون صدور گواهی اشتباه شامل چه کسانی می‌شود؟

انجام این ماده درباره کسی است که واقعا طبیب باشد. یعنی ﺑﺎﻳﺪ ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻋﻨﻮان دکتر را داﺷﺘﻪ باشد و مدرکی ﮐﻪ او را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﺰﺷﮏ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽ‌کند را گرفته باشد.
ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ داروﺳﺎزان، داﻣﭙﺰﺷﮑﺎن، داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن ﭘﺰﺷﮑﯽ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺘﺼﺪﻳﺎن ﻋﻠﻮم واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﻢ ﭘﺰﺷﮑﯽ از انجام ﻣﺎدﻩ ۵۳۹ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات ﺧﺎرج هستند. گواهی پزشکی باید دارای مهر و اسم طبیب باشد و توسط او امضا شود در غیر این صورت نوشته فاقد اعتبار است.

  • سقط جنین

ماده ۶۲۴ بخش تعزیرات قانون مجازات مصوب داشته : « در صورتی که طبیب، ماما، داروفروش و غیره، وسایل سقط جنین را فراهم سازند یا در سقط جنین همکاری داشته باشند، مجازات آنان شامل حبس از دو تا پنج سال می‌باشد. به علاوه موظف به پرداخت دیه می‌شوند. در خصوص دیه سقط جنین مهم ترین مسئله تعیین شخص مسئول است که بر حسب مورد ممکن است مادر، پدر، پزشک، داروفروش و غیره باشند که با ارتکاب جرم یا بی احتیاطی باعث سقط جنین شده اند.

  • کمک به خودکشی بیمار

خودکشی در قوانین مجازات جرم نمی‌باشد. اما دخالت در آن جرم محسوب می‌شود. پس خودکشی که طبیب به بیمار در انجام آن کمک کند، جرم به حساب می‌آید.

  • عناوین پزشکی جعلی

بر اساس اصل ماده ۵۲۳ قانون مجازات، انواع جعل ها را مشخص نموده که عبارت اند از سـاختن نـوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشـخاص رسـمی‌ یا‌ غیررسمی‌، به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و مانند این ها برای انجام تقلب. در مواردی شـخصی با نشان دادن مدارک تقلبی و جعلی‌ به‌ وسیله‌ وسایل رایانه ای، خود را پزشک معرفی می نـمایند. در این فقره بر اصل ماده ۵۲۳ و همچنین‌ ماده ۶ قـانون جـرایم رایانه ای ۱۷ شـخص بـنابر قـوانین کلی درباره جـعل‌ قابل‌ مجازات‌ است. البته شخصی که عنوان پزشکی‌ را‌ جعل‌ نماید، اگر چه از جهت جرم‌ جـعل‌ قـابل پیگرد نیست؛ اما اگر با این ترفند هزینه ای را از بیماران دریافت نماید‌، می‌ تواند در قالب جرم کلاهبرداری تحت‌ تعقیب کیفری قرار گیرد.

 

  • تاسیس موسسات پزشکی غیرمجاز

ماده‌ ی یک‌ مقررات امور پزشکی بیان می دارد ایـجاد هـر نوع‌ مؤسسه درمانی نـظیر‌ بیمارستان‌، زایشگاه‌، تیمارستان، آسـایشگاه، آزمـایشگاه، پلی‌کلینیک، مؤسسات فیزیوتراپی و الکتروفیزیوتراپی‌، هیدروتراپی‌، لابراتوار‌ و کارخانه‌های‌ داروسازی‌، داروخانه‌، درمانگاه، بخش تزریقات و پانسمان بـه هـر نام و عنوان، باید با اجازه وزارت بـهداری و دریافت پروانه مخصوص به خود باشد. عناوین ذکر شده ملزم به رعـایت مقررات مذکور در آیین نامه‌ها می‌باشند. در ماده سه قانون آمده است که هر کس بـدون داشـتن پروانه رسمی پزشکی در داروسازی، دندانپزشکی یا مشابه این فـنون یاد شده مشغول به کار شود و بدون دریافت پروانـه از وزارت‌ بهداری‌ اقدام‌ به تاسیس یکی از مؤسسات درمانی کند یا پروانه خود را به دیـگری واگـذار نـموده یا مورد استفاده قرار دهـد، بـلافاصله مـحل‌ کـار‌ او از طـرف وزارت بهداری تعطیل خواهد شد. به علاوه به حبس شش ماه تا دو سال و پرداخت جزای نقدی محکوم می‌شود.

  • تخلفات انتظامی

به غیر از موارد فوق که جرایم پزشکی است، پزشک ممکن است تخلفات انتظامی ای مرتکب شود که مرجع رسیدگی آن سازمان نظام پزشکی است. مصادیق تخلفات انتظامی پزشک عبارت از موارد زیر هستند.

1) عدم‌ رعایت‌ موازین‌ شرعی‌، قانونی‌ و مقررات‌ صنفی‌، حرفه‌ای‌ و شغلی‌
2) سهل‌ انگاری‌ در انجام‌ وظایف‌ قانونی‌
3) انتشار اسرار بیمار بدون رضایت ایشان

نتیجه

در این مقاله به برخی از جرایم پزشکی پرداختیم و با مجازات و کیفر آن آشنا شدیم. تمامی این قوانین بر حسب قانون های مجازات اسلامی وضع شده است. از این رو در صورت تقلب، بدون شک از سمت مراجع قانونی برخورد می شود. از مجازات های تخلفات پزشکی می توان به حبس، پرداخت جریمه نقدی و باطل شدن گواهی پزشکی اشاره کرد. امید است که پزشکان از انجام این تخلفات خودداری کرده و با وجدان کاری و نهایت کوشش برای بیماران تلاش کنند.

5/5 (1 نظر)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مشاوره رایگان